Sevk irsaliyesi nedir?
Sevk irsaliyesi, mal bir yerden başka bir yere taşınırken yanında bulunan; malın cinsini, miktarını, kimden kime ve hangi tarihte gönderildiğini gösteren belgedir. Malı gönderen taraf düzenler, teslim alan taraf gelen malı irsaliyedeki miktarla karşılaştırarak kabul eder. Fatura satışın bedelini, sevk irsaliyesi ise malın hareketini belgeler.
Depodan çıkan her koli bir belgeyle çıkar ve karşı tarafa bir belgeyle girer. O belge çoğu zaman faturadan önce, mal daha yoldayken düzenlenen sevk irsaliyesidir. Bu rehber irsaliyenin ne işe yaradığını, kimin düzenlediğini, faturadan ve taşıma irsaliyesinden farkını ve depoda irsaliyeyle sevkiyatın nasıl yapılacağını anlatır. Yasal süreler ve ceza tutarları için mali müşavirinize danışın; burada rakam vermiyoruz.
Sevk irsaliyesi ne işe yarar?
İrsaliye üç soruyu yanıtlar: hangi mal, ne kadar, kimden kime gitti. Taşıma sırasında malın kime ait olduğunu ve nereye gittiğini gösterir; teslimde alıcının kontrol listesi olur; sonradan kesilecek faturanın da dayanağıdır. Depo açısından en önemli işi, çıkan malla kayıttaki çıkışın aynı olduğunu kanıtlamaktır: müşteri “eksik geldi” dediğinde bakılacak ilk belge, onun imzaladığı irsaliye nüshasıdır.
Sevk irsaliyesini kim düzenler?
Malı gönderen taraf düzenler. Satışta bu satıcıdır; şubeler ya da depolar arasında mal taşınıyorsa malı çıkaran yerdir. Alıcı irsaliye düzenlemez, gelen malı irsaliyeyle karşılaştırarak teslim alır — bunun adımları mal kabul nasıl yapılır rehberinde. Alıcı malı iade ettiğinde ise gönderen konumuna geçer ve iade edilen malın yanına kendi irsaliyesini koyar.
Sevk irsaliyesinde hangi bilgiler bulunur?
- belgenin seri ve sıra numarası,
- düzenleme tarihi ve malın fiilen yola çıktığı sevk tarihi (ve saati),
- malı gönderenin adı ya da unvanı, adresi, vergi dairesi ve vergi numarası,
- malı alanın adı ya da unvanı, adresi, vergi dairesi ve vergi numarası,
- gönderilen her malın cinsi ve miktarı (adet, kilo, koli gibi birimiyle),
- malı teslim eden ve teslim alanın adı ve imzası.
Fiyat bilgisi irsaliyenin asıl konusu değildir; miktar esastır. Belgede bulunması zorunlu alanların tam listesi ve e-irsaliyede istenen ek bilgiler mevzuata bağlıdır; formunuzu mali müşavirinizle doğrulayın.
Sevk irsaliyesi, fatura ve taşıma irsaliyesi farkı
| Sevk irsaliyesi | Fatura | Taşıma irsaliyesi | |
|---|---|---|---|
| Neyi belgeler | Malın yer değiştirmesini: ne, ne kadar, kimden kime, ne zaman gitti. | Satışın bedelini: hangi mal hangi fiyattan, ne kadar KDV ile satıldı. | Taşıma işini: hangi taşıyıcı, hangi araçla, kimin malını taşıdı. |
| Kim düzenler | Malı gönderen (çoğunlukla satıcı). | Malı satan. | Taşımayı yapan nakliyeci ya da kargo firması. |
| Fiyat bilgisi | Genellikle yoktur; miktar esastır. | Vardır; birim fiyat, tutar ve vergi yazılır. | Malın fiyatı yoktur; taşıma bilgisi yazılır. |
| Mal ile birlikte mi gider | Evet, taşıma boyunca malın yanında bulunur. | Mal faturayla gönderiliyorsa yanında gider; değilse sonradan düzenlenir. | Evet, taşıyıcının yanında bulunur. |
Mal kendi aracınızla gidiyorsa yanında yalnız sevk irsaliyesi bulunur. Bir nakliye firmasıyla gidiyorsa sevk irsaliyesi ile taşıma irsaliyesi birlikte bulunur: biri malı, öbürü taşıma işini belgeler.
Sevk irsaliyesi türleri
| Tür | Ne zaman kullanılır |
|---|---|
| Matbu sevk irsaliyesi | Kâğıt irsaliye. Maliye Bakanlığı ile anlaşmalı bir matbaaya seri ve sıra numaralı olarak bastırılır, elle ya da yazıcıyla doldurulur. |
| e-İrsaliye | Aynı belgenin elektronik biçimi. GİB portalı ya da özel entegratör üzerinden düzenlenip alıcıya elektronik olarak iletilir. Kimin geçmek zorunda olduğu mevzuata bağlıdır. |
| İrsaliyeli fatura | Fatura ile sevk irsaliyesinin tek belgede birleşmiş hâli. Mal faturasıyla birlikte gönderiliyorsa ayrıca irsaliye kesilmez. |
| Konsinye sevk irsaliyesi | Mal satılmadan bayiye ya da satış noktasına gönderiliyorsa kullanılır. Mal satıldıkça fatura kesilir, satılmayan mal yine irsaliyeyle geri döner. |
| Kargo ile gönderilen malın irsaliyesi | Kargoyla giden malın yanına gönderenin sevk irsaliyesi konur. Kargo firmasının verdiği gönderi belgesi taşıma işine aittir, sevk irsaliyesinin yerini tutmaz. |
Depoda irsaliyeyle sevkiyat nasıl yapılır? Yedi adım
1. Siparişi toplayın ve kalem kalem sayın
Rafta siparişi toplarken her kalemi okutun ya da sayın. Eksik olan kalem toplama sırasında ortaya çıkmalı, müşterinin kapısında değil.
2. İrsaliyeyi sipariş miktarına değil topladığınız miktara göre yazın
Siparişin bir kısmı stokta yoksa irsaliyeye yalnız gerçekten giden miktar yazılır; kalan kısım ayrı bir sevkiyatta kendi irsaliyesiyle gider. Sipariş miktarıyla yazılan irsaliye, müşteride “eksik geldi” tartışmasının en yaygın nedenidir.
3. Koli sayısını yazın, kolileri etiketleyin
İrsaliyeye toplam koli sayısını da ekleyin ve her koliye irsaliye numarasını yazın. Teslim alan kişi koliyi saymadan imza atmaz; sayının belgede olması bu kontrolü kolaylaştırır.
4. Bir nüsha malla gitsin, bir nüsha depoda kalsın
İrsaliyenin bir nüshası taşıma boyunca malın yanında bulunur, diğeri sizde kalır. Depodaki nüsha, sevkiyatın kanıtı ve sonradan kesilecek faturanın dayanağıdır.
5. Malı teslim edeni imzalatın
Mal aracınızla gidiyorsa şoförün, nakliyeciyle gidiyorsa nakliyecinin adını ve plakayı not edin, depodaki nüshayı imzalatın. Kargoda gönderi takip numarasını irsaliye numarasının yanına yazın.
6. Çıkışı aynı gün stoktan düşün
Depodan çıkan mal stok kaydından da aynı gün düşmeli. Rafta olmayan malın kayıtta görünmesi, bir sonraki siparişte “var” sanılıp sözü verilen maldır.
7. Teslimi kapatın
Alıcının imzaladığı nüsha ya da teslim bilgisi geldiğinde sevkiyatı “teslim edildi” olarak işaretleyin; dönmeyen nüsha, takip edilmesi gereken açık sevkiyattır.
Hangi sevkiyatın yolda, hangisinin teslim edildiğini ve hangisinin geciktiğini tek tabloda izlemek için ücretsiz sevkiyat takip Excel şablonu irsaliye numarası, araç ya da kargo takip numarası ve teslim durumu sütunlarıyla kullanılabilir. Depodan çıkan malı imzayla teslim etmek için de depo giriş çıkış fişi var.
En sık yapılan üç hata
- İrsaliyeyi sipariş miktarıyla yazmak. Eksik toplanan sipariş tam gitmiş görünür; fark müşteride ortaya çıkar.
- Çıkışı stoktan düşmemek. İrsaliye kesildi ama kayıt güncellenmedi; sayım günü stok fazla çıkar. Farkın nereden geldiğini bulmak için depo sayımı rehberine bakın.
- Depodaki nüshayı saklamamak. Teslim tartışmasında elinizde imzalı belge kalmaz.
Ofisx’te sevk irsaliyesi
Ofisx’te irsaliye düzenleme ekranı yoktur; irsaliye matbu olarak ya da e-irsaliye ile ayrı düzenlenir. Program işin stok tarafını tutar: tedarikçiden irsaliyeyle gelen mal Alış ekranında barkod okutularak stoğa girer, satılan mal stoktan düşer ve her ürünün hareket geçmişi görünür. Programın diğer ekranları özellikler sayfasında.
Sık sorulan sorular
Sevk irsaliyesi nedir kısaca?
Sevk irsaliyesi, mal bir yerden başka bir yere taşınırken yanında bulunan; malın cinsini, miktarını, kimden kime ve hangi tarihte gönderildiğini gösteren belgedir. Fatura satışın bedelini, irsaliye malın hareketini belgeler.
Sevk irsaliyesini kim düzenler?
Malı gönderen taraf düzenler; satışta bu satıcıdır. Malı teslim alan taraf irsaliye düzenlemez, gelen malı irsaliyedeki miktarla karşılaştırarak kabul eder. Alıcı malı iade ederken ise gönderen konumuna geçer ve iade edilen malın yanına kendi irsaliyesini koyar.
Sevk irsaliyesi ile fatura arasındaki fark nedir?
Fatura satışın bedelini — fiyat, tutar ve vergiyi — belgeler; sevk irsaliyesi ise malın yer değiştirmesini, yani ne kadar malın kimden kime gittiğini. İrsaliyede genellikle fiyat bulunmaz. Mal faturasıyla birlikte gönderiliyorsa ikisini birleştiren irsaliyeli fatura kullanılabilir.
Sevk irsaliyesi ile taşıma irsaliyesinin farkı nedir?
Sevk irsaliyesini malı gönderen, taşıma irsaliyesini taşımayı yapan nakliyeci düzenler. Sevk irsaliyesi malı, taşıma irsaliyesi taşıma işini belgeler. Mal bir nakliye firmasıyla gönderildiğinde ikisi birlikte malın yanında bulunur.
Konsinye sevk irsaliyesi nedir?
Mal satılmadan bir bayiye ya da satış noktasına bırakıldığında kullanılan irsaliyedir. Mal o noktada satıldıkça fatura kesilir; satılmayan kısım yine irsaliyeyle geri gönderilir. Konsinye malın stok kaydında ayrıca izlenmesi gerekir, çünkü fiziksel olarak sizin depoda değildir ama hâlâ sizindir.
Sevk irsaliyesi nereden alınır?
Matbu irsaliye, Maliye Bakanlığı ile anlaşmalı matbaalara seri ve sıra numaralı olarak bastırılır. e-İrsaliye ise GİB portalı ya da özel entegratör üzerinden düzenlenir. Hangisini kullanmanız gerektiğini mali müşavirinizle belirleyin.
Sevk irsaliyesi düzenlememenin cezası ne kadar?
Ceza tutarları Vergi Usul Kanunu hükümlerine bağlıdır ve her yıl güncellenir; bu rehber güncel rakam vermez. Güncel tutar ve irsaliye düzenleme süreleri için mali müşavirinize ya da Gelir İdaresi’ne danışın.
Ofisx ile sevk irsaliyesi kesilir mi?
Hayır. Ofisx’te irsaliye düzenleme ekranı yoktur; irsaliye matbu olarak ya da e-irsaliye ile ayrı düzenlenir. Program irsaliyeyle gelen malın stoğa girişini ve satılan malın stoktan düşmesini tutar.
Son güncelleme: 2026-10-06
Alış, satış ve sayım uygulamada
İrsaliye sizde, stok miktarı programda: gelen ve giden mal okutulduğu anda işlensin.
Depodan ne çıktığını kayıtta da görün
Ücretsiz hesap açın; alışları ve satışları barkodla kaydedin, ürün bazlı stok her hareketle güncellensin.