Τι είναι το FIFO;
Το FIFO (First In, First Out) είναι ο κανόνας «πρώτο που μπαίνει, πρώτο που βγαίνει»: το εμπόρευμα που μπήκε πρώτο στην αποθήκη ή στο ράφι πωλείται ή χρησιμοποιείται πρώτο. Στην πράξη σημαίνει ότι τα νέα εμπορεύματα τοποθετούνται πίσω από τα παλιά και η συλλογή γίνεται πάντα από τα παλιά που βρίσκονται μπροστά, μειώνοντας τη φθορά από προϊόντα που λήγουν ή παλιώνουν. Στη λογιστική το ίδιο όνομα χρησιμοποιείται και για τη μέθοδο αποτίμησης αποθεμάτων, όπου το κόστος των πωληθέντων υπολογίζεται με την παλαιότερη τιμή αγοράς.
Ένα κιβώτιο ξεχασμένο στο πίσω μέρος του ραφιού είναι μια φθορά που δεν γίνεται αντιληπτή μέχρι την ημέρα της καταμέτρησης. Το FIFO είναι ο παλαιότερος και φθηνότερος κανόνας αποθήκης για να το αποφύγετε· δεν χρειάζεται ούτε πρόγραμμα ούτε επιπλέον εξοπλισμό, μόνο συνήθεια. Ο οδηγός αυτός εξηγεί πώς εφαρμόζεται το FIFO στο ράφι, πώς διαφέρει από το FEFO και το LIFO, δίνει παραδείγματα ανά κλάδο και εξηγεί τι σημαίνει στη λογιστική.
Τι σημαίνει «πρώτο μέσα, πρώτο έξω»;
Όταν υπάρχουν παρτίδες του ίδιου προϊόντος που ήρθαν σε διαφορετικές στιγμές, η παρτίδα που ήρθε πρώτη βγαίνει πρώτη. Στο σούπερ μάρκετ το γάλα που ήρθε χθες πωλείται πριν από αυτό που ήρθε σήμερα· στην αποθήκη το κιβώτιο που ήρθε τον περασμένο μήνα αποστέλλεται πριν από αυτό που ήρθε αυτόν τον μήνα. Ο κανόνας φαίνεται φυσικός, αλλά δεν λειτουργεί από μόνος του: το νέο εμπόρευμα τοποθετείται στο σημείο που είναι πιο κοντά στην πόρτα και είναι το πιο εύκολο να το πάρει κανείς. Το FIFO είναι η πειθαρχία του να αναστρέφεται αυτή η ευκολία και να μπαίνει το παλιό εμπόρευμα μπροστά.
Η λέξη FIFO χρησιμοποιείται σε δύο διαφορετικά πεδία. Στην αποθήκη είναι η φυσική σειρά του εμπορεύματος: ποιο κιβώτιο θα βγει πρώτο. Στη λογιστική είναι μέθοδος υπολογισμού: με ποια τιμή αγοράς θα κοστολογηθεί το πωληθέν εμπόρευμα. Οι δύο έννοιες βασίζονται στην ίδια λογική αλλά είναι ανεξάρτητες· το ράφι μπορεί να οργανώνεται με FIFO ενώ η λογιστική χρησιμοποιεί άλλη μέθοδο. Ο οδηγός αυτός εστιάζει κυρίως στην οργάνωση του ραφιού· η έννοια του κόστους εξηγείται παρακάτω με ένα σύντομο παράδειγμα.
Διαφορά FIFO, FEFO και LIFO
| Κανόνας | Τι βγαίνει πρώτο | Πού χρησιμοποιείται |
|---|---|---|
| FIFO — πρώτο μέσα, πρώτο έξω | Το εμπόρευμα που τοποθετήθηκε πρώτο στο ράφι βγαίνει πρώτο. | Σούπερ μάρκετ, τρόφιμα, καλλυντικά, κάθε προϊόν του οποίου η συσκευασία ή το μοντέλο παλιώνει |
| FEFO — πρώτο βγαίνει αυτό που λήγει νωρίτερα | Κοιτάζουμε την ημερομηνία λήξης και όχι τη σειρά άφιξης. | Τρόφιμα, φάρμακα, γαλακτοκομικά· όταν η παρτίδα που έρχεται αργότερα μπορεί να έχει συντομότερη ημερομηνία |
| LIFO — τελευταίο μέσα, πρώτο έξω | Το εμπόρευμα που τοποθετήθηκε τελευταίο βγαίνει πρώτο. | Χύδην εμπορεύματα που δεν αλλοιώνονται και δεν παλιώνουν: άμμος, χαλίκι, τούβλα, σίδερο |
Αν οι παρτίδες έρχονται πάντα με την ίδια διάρκεια ζωής στο ράφι, το FIFO και το FEFO δίνουν το ίδιο αποτέλεσμα. Αν η παρτίδα που έρχεται αργότερα μπορεί να έχει συντομότερη ημερομηνία, κοιτάξτε την ημερομηνία στο κουτί και όχι τη σειρά άφιξης· το σημείο όπου την εντοπίζετε είναι ο έλεγχος ημερομηνίας λήξης κατά την παραλαβή εμπορευμάτων.
Πώς εφαρμόζεται το FIFO στο ράφι; Έξι βήματα
1. Βάλτε το νέο εμπόρευμα πίσω ή κάτω
Πριν τοποθετήσετε νέο εμπόρευμα στο ράφι, φέρτε μπροστά το παλιό και βάλτε το νέο πίσω του. Στα κιβώτια που στοιβάζονται το ένα πάνω στο άλλο, το νέο κιβώτιο μπαίνει κάτω. Ο κανόνας είναι απλός, αλλά παραβιάζεται συχνότερα εδώ: το προσωπικό που βιάζεται βάζει το νέο κιβώτιο μπροστά, επειδή είναι πιο εύκολο.
2. Γράψτε την ημερομηνία με μεγάλα γράμματα στο κιβώτιο και στο ράφι
Γράψτε με χοντρό μαρκαδόρο στην ορατή πλευρά κάθε κιβωτίου την ημερομηνία άφιξης και, για προϊόντα με ημερομηνία λήξης, την ημερομηνία λήξης. Αυτός που συλλέγει δεν πρέπει να χρειάζεται να σκεφτεί ποιο κιβώτιο είναι παλαιότερο· η ημερομηνία πρέπει να διαβάζεται με μια ματιά.
3. Κρατήστε το ίδιο προϊόν σε μία διεύθυνση
Όταν ένα προϊόν απλώνεται σε δύο ράφια, δεν μπορείτε να παρακολουθήσετε ποιο είναι το παλαιότερο και η νέα παρτίδα ανοίγει πριν τελειώσει η παλιά. Αν δεν επαρκεί ο χώρος, βάλτε το εφεδρικό απόθεμα σε υψηλότερη θέση και γράψτε τη διεύθυνσή του στην καρτέλα του προϊόντος· καθώς αδειάζει η μπροστινή θέση, κατεβάστε από πάνω.
4. Συλλέγετε πάντα από το μπροστινό κιβώτιο
Όποιος ετοιμάζει παραγγελίες ή βγάζει προϊόντα στο ράφι παίρνει το πιο μπροστινό, το παλαιότερο κιβώτιο. Το να τραβάτε από πίσω το κιβώτιο που «φαίνεται πιο όμορφο» είναι η δεύτερη συνηθισμένη συνήθεια που χαλάει το FIFO.
5. Ελέγχετε μία φορά την εβδομάδα τα προϊόντα που πλησιάζουν στη λήξη
Εντοπίστε με μια εβδομαδιαία ρόδα τα προϊόντα που πλησιάζουν στην ημερομηνία λήξης· φέρτε τα μπροστά, βάλτε τα σε έκπτωση ή, αν έχετε σχετική συμφωνία με τον προμηθευτή, επιστρέψτε τα. Το προϊόν που έχει λήξει αποσύρεται από την πώληση και καταγράφεται ως φθορά.
6. Σημειώστε την ημερομηνία και κατά την καταμέτρηση
Αν κατά την καταμέτρηση γράφετε δίπλα στον αριθμό τεμαχίων την ημερομηνία του παλαιότερου κιβωτίου, αποκαλύπτεται η παρτίδα που ξεχάστηκε στο πίσω μέρος του ραφιού. Αν βρίσκεται κιβώτιο με παλιά ημερομηνία πίσω, σημαίνει ότι το πρώτο βήμα δεν εφαρμόζεται.
Αν το προϊόν δεν έχει σταθερή διεύθυνση, το τρίτο βήμα δεν μπορεί να εφαρμοστεί· η οργάνωση του συστήματος διευθύνσεων περιγράφεται στον οδηγό για το σύστημα διευθύνσεων ραφιών. Το πώς καταγράφεται ένα προϊόν που έχει λήξει περιγράφεται στον οδηγό τι είναι η φθορά (fire).
Παραδείγματα FIFO ανά κλάδο
| Πού | Πώς εφαρμόζεται |
|---|---|
| Σούπερ μάρκετ | Στα προϊόντα με σύντομη ημερομηνία, όπως γάλα, αλλαντικά και ψωμί, το νέο εμπόρευμα τοποθετείται πίσω· το πιο μπροστινό προϊόν στο ψυγείο είναι αυτό με τη συντομότερη ημερομηνία. Ο ίδιος κανόνας ισχύει και στο ράφι με τα σνακ κοντά στο ταμείο. |
| Αποθήκη | Τα κιβώτια επισημαίνονται με την ημερομηνία άφιξης, η συλλογή γίνεται από τη μπροστινή θέση και το εφεδρικό απόθεμα περιμένει σε υψηλότερη θέση. Στις αποθήκες με παλέτες, τα συστήματα ραφιών που γεμίζουν από πίσω και αδειάζουν από μπροστά εφαρμόζουν το FIFO αυτόματα. |
| Εστιατόριο και κουζίνα | Σε κάθε δοχείο που ανοίγει γράφεται η ημερομηνία ανοίγματος και λήξης· το προϊόν που μόλις ετοιμάστηκε μπαίνει στο ψυγείο πίσω από το παλιό. Το σχέδιο ασφάλειας τροφίμων της επιχείρησής σας καθορίζει σε πόσο χρόνο πρέπει να χρησιμοποιηθεί το έτοιμο υλικό. |
| Καλλυντικά και φάρμακα | Επειδή η ημερομηνία λήξης μπορεί να αλλάζει από παρτίδα σε παρτίδα, εφαρμόζεται FEFO αντί για FIFO: κοιτάζουμε την ημερομηνία στο κουτί και όχι τη σειρά άφιξης. |
| Είδη σιδηρικών, ηλεκτρονικά, ένδυση | Ακόμη κι αν δεν υπάρχει ημερομηνία λήξης, η συσκευασία ξεθωριάζει, το μοντέλο αλλάζει, η σεζόν περνά. Η έξοδος του παλιού εμπορεύματος πρώτα αποτρέπει τη συσσώρευση απούλητου αποθέματος στο ράφι. |
Υπολογισμός κόστους με τη μέθοδο FIFO
Στη λογιστική, το FIFO υπολογίζει το κόστος του πωληθέντος εμπορεύματος ξεκινώντας από την παλαιότερη τιμή αγοράς, όταν έχετε αγοράσει το ίδιο προϊόν σε διαφορετικές τιμές. Ένα παράδειγμα:
| Κίνηση | Ποσότητα | Τιμή μονάδας | Αξία |
|---|---|---|---|
| Αγορά 1 Μαρτίου | 100 τεμ. | 10 TL | 1.000 TL |
| Αγορά 15 Μαρτίου | 100 τεμ. | 12 TL | 1.200 TL |
| Πώληση Μαρτίου | 150 τεμ. | — | — |
| Κόστος πωληθέντων με FIFO | 100 + 50 τεμ. | 10 TL και 12 TL | 1.000 + 600 = 1.600 TL |
| Υπολειπόμενο απόθεμα με FIFO | 50 τεμ. | 12 TL | 600 TL |
Στο ίδιο παράδειγμα, με τη μέθοδο του σταθμισμένου μέσου όρου το κόστος μονάδας είναι (1.000 + 1.200) ÷ 200 = 11 TL· το κόστος των πωληθέντων γίνεται 1.650 TL και το υπολειπόμενο απόθεμα 550 TL. Όταν οι τιμές ανεβαίνουν, το FIFO εμφανίζει χαμηλότερο κόστος και υψηλότερο κέρδος. Η σύγκριση των τριών μεθόδων υπάρχει στον οδηγό διαχείριση αποθεμάτων· για το ποια μέθοδος θα χρησιμοποιηθεί στα οικονομικά σας βιβλία, αποφασίστε μαζί με τον λογιστή σας. Για να υπολογίσετε με τις δικές σας παρτίδες αγοράς — έως πέντε διαφορετικές τιμές — το κόστος των πωληθέντων και την αξία του υπολειπόμενου αποθέματος, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το εργαλείο υπολογισμού κόστους FIFO· το εργαλείο συγκρίνει τα ίδια νούμερα και με τον σταθμισμένο μέσο όρο και το LIFO.
FIFO στο Ofisx
Στο Ofisx δεν υπάρχει πεδίο παρτίδας ή ημερομηνίας λήξης· το FIFO είναι μια διάταξη που εφαρμόζεται στο ράφι και όχι στο πρόγραμμα. Το πρόγραμμα κρατά την ποσότητα αποθέματος κάθε προϊόντος: το εμπόρευμα που φτάνει καταχωρείται στην οθόνη Αγορά με σάρωση barcode και η πώληση αφαιρείται από το απόθεμα. Το προϊόν που έχει λήξει και αποσύρθηκε από την πώληση αφαιρείται από το απόθεμα στην οθόνη Καταμέτρηση Αποθέματος, καταχωρώντας την ποσότητα που έμεινε στο ράφι. Τη διεύθυνση του ραφιού όπου βρίσκεται το εφεδρικό απόθεμα μπορείτε να τη γράψετε στο όνομα ή στην κατηγορία του προϊόντος. Οι υπόλοιπες οθόνες του προγράμματος βρίσκονται στη σελίδα χαρακτηριστικών.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι εν συντομία το FIFO;
Το FIFO είναι ο κανόνας «πρώτο μέσα, πρώτο έξω»: το εμπόρευμα που μπήκε πρώτο στην αποθήκη ή στο ράφι πωλείται ή χρησιμοποιείται πρώτο. Είναι μια οργάνωση ραφιών που εμποδίζει το παλιό εμπόρευμα να ξεχαστεί και να χαλάσει στην αποθήκη και στο σούπερ μάρκετ· στη λογιστική είναι η μέθοδος αποτίμησης αποθεμάτων όπου το κόστος των πωληθέντων υπολογίζεται με την παλαιότερη τιμή αγοράς.
Τι σημαίνει FIFO, ποιο είναι το ανάπτυγμά του;
Το FIFO είναι συντομογραφία της αγγλικής έκφρασης «First In, First Out» και στα τουρκικά χρησιμοποιείται ως «ilk giren ilk çıkar» (İGİÇ), δηλαδή «πρώτο μέσα, πρώτο έξω». Το αντίθετό του είναι το LIFO: «Last In, First Out», τελευταίο μέσα, πρώτο έξω.
Ποια είναι η διαφορά μεταξύ FIFO και FEFO;
Το FIFO κοιτάζει τη σειρά άφιξης, ενώ το FEFO (First Expired, First Out) την ημερομηνία λήξης. Αν οι παρτίδες έρχονται πάντα με την ίδια διάρκεια ζωής στο ράφι, τα δύο δίνουν το ίδιο αποτέλεσμα. Όταν η παρτίδα που έρχεται αργότερα μπορεί να έχει συντομότερη ημερομηνία — συχνό φαινόμενο στα τρόφιμα και στα φάρμακα — εφαρμόζεται FEFO και βγαίνει πρώτο αυτό με την πιο κοντινή ημερομηνία.
Πώς υπολογίζεται το κόστος με τη μέθοδο FIFO;
Η ποσότητα που πουλήθηκε αφαιρείται ξεκινώντας από την παλαιότερη αγορά, με τη σειρά των αγορών, και κάθε τμήμα πολλαπλασιάζεται με τη δική του τιμή αγοράς. Για παράδειγμα, αν αγοράστηκαν 100 τεμάχια προς 10 TL και μετά 100 τεμάχια προς 12 TL και πουλήθηκαν 150 τεμάχια, το κόστος των πωληθέντων είναι 100 × 10 + 50 × 12 = 1.600 TL και η αξία των 50 τεμαχίων που απομένουν είναι 50 × 12 = 600 TL.
Πώς εφαρμόζεται το FIFO στην κουζίνα και στο εστιατόριο;
Σε κάθε προϊόν που έρχεται ή ετοιμάζεται γράφεται ημερομηνία, το νέο προϊόν μπαίνει στο ψυγείο πίσω από το παλιό και η χρήση γίνεται πάντα από το μπροστινό δοχείο. Στα προϊόντα που ανοίγονται γράφεται και η ημερομηνία ανοίγματος· το πόσο θα διατηρείται κάθε προϊόν το καθορίζει το σχέδιο ασφάλειας τροφίμων της επιχείρησης.
Είναι υποχρεωτική η εφαρμογή του FIFO;
Ως οργάνωση ραφιών δεν υπάρχει γενική υποχρέωση· ωστόσο, στις επιχειρήσεις τροφίμων τα συστήματα ασφάλειας τροφίμων συνήθως απαιτούν εναλλαγή των προϊόντων. Το ποια μέθοδος αποτίμησης αποθεμάτων θα χρησιμοποιηθεί στα οικονομικά βιβλία εξαρτάται από τη φορολογική νομοθεσία· αποφασίστε το με τον λογιστή σας.
Υπάρχει παρακολούθηση FIFO στο Ofisx;
Στο Ofisx δεν υπάρχει πεδίο παρτίδας ή ημερομηνίας λήξης· γι' αυτό το FIFO είναι μια διάταξη που εφαρμόζεται στο ράφι και όχι στο πρόγραμμα. Το πρόγραμμα κρατά την ποσότητα αποθέματος ανά προϊόν, τις αγορές, τις πωλήσεις και την καταμέτρηση· το προϊόν που έχει λήξει και αποσύρθηκε από την πώληση αφαιρείται από το απόθεμα στην οθόνη Καταμέτρηση Αποθέματος, καταχωρώντας την ποσότητα που έμεινε στο ράφι.
Τελευταία ενημέρωση: 2026-10-04
Αγορές, πωλήσεις και καταμέτρηση στην εφαρμογή
Η οργάνωση του ραφιού είναι δική σας, η ποσότητα αποθέματος στο πρόγραμμα: το εμπόρευμα που μπαίνει και βγαίνει να καταχωρείται τη στιγμή που σαρώνεται.
Μάθετε τι έχει μείνει στο ράφι χωρίς να περιμένετε την ημέρα της καταμέτρησης
Ανοίξτε δωρεάν λογαριασμό· καταγράψτε αγορές και πωλήσεις με barcode και το απόθεμα ανά προϊόν θα ενημερώνεται με κάθε κίνηση.