Stok kodu nasıl verilir?
Stok kodu, bir ürünü adından bağımsız ve tek başına tanımlayan kısa koddur; iyi bir stok kodu tekil, sabit uzunlukta ve Türkçe karakter içermeyen bir koddur ve fiyat, tedarikçi ya da raf gibi değişen bilgi taşımaz. Küçük işletmeler için en dengeli düzen, kategori ön eki ile sıra numarasının birleşimidir: KRT-0001. Üretici barkodu olan üründe barkod kodun yerini tutar; iç kod barkodsuz ürünlere verilir.
Kodu olmayan bir stok, ürün adıyla yürür: “A4 kağıt” ile “A4 Kağıt 80gr” iki ayrı ürün gibi görünür, sayımda biri eksik öbürü fazla çıkar. Bu rehber stok kodunun nasıl olması gerektiğini, üç kodlama düzenini, sektöre göre örnekleri, varyantlı ürünleri ve kodu Excel’de otomatik üretmeyi anlatır.
İyi bir stok kodu nasıl olmalı?
| Kural | Neden |
|---|---|
| Tekil | Bir kod yalnız bir ürüne aittir. Satıştan kalkan ürünün kodu başka ürüne verilmez; verilirse eski satış ve sayım kayıtları yeni ürünün geçmişi gibi görünür. |
| Kısa | Sekiz-on karakteri geçmeyen kod elle yazılırken de etikette okunurken de az hata üretir. Uzun kod, anlam yüklemenin işaretidir. |
| Sabit uzunlukta | Sıra numarasını baştan sıfırla doldurun (0001, 0002…). KRT-1, KRT-10, KRT-2 diye sıralanan listede ürün aramak zorlaşır. |
| Değişen bilgi taşımaz | Fiyat, tedarikçi, raf ya da renk kampanyası gibi zamanla değişen bilgi koda konmaz. Bilgi değiştiğinde ya kod yanlış bilgi verir ya da değiştirilir ve geçmiş kayıtlarla bağ kopar. |
| Karışan karakter içermez | Türkçe harf (ç, ğ, ı, İ, ö, ş, ü), boşluk ve O/0, I/1 gibi birbirine benzeyen karakterler kullanılmaz. Türkçe harfler yaygın barkod türlerine kodlanamaz; boşluk ve benzer karakterler elle girişte hata çıkarır. |
| Kuralı yazılıdır | Hangi ön ekin hangi kategoriye ait olduğu ve bir sonraki numaranın nereden alınacağı tek bir listede durur. Kuralı yalnız bir kişinin bildiği kod düzeni, o kişi yokken bozulur. |
Üç kodlama düzeni
| Düzen | Örnek | Güçlü yanı | Zayıf yanı |
|---|---|---|---|
| Yalnız sıra numarası | 000123 | En basit ve hiç bozulmayan düzen; kod hiçbir bilgi taşımaz. | Koddan ürünün ne olduğu anlaşılmaz; yüzlerce kalemde elle arama zordur. |
| Kategori ön eki + sıra | KRT-0001 | Koddan ürün grubu okunur, sıra numarası tekilliği sağlar. Çoğu küçük işletme için en dengeli seçim. | Ürün kategori değiştirirse kod eski kategoriyi göstermeye devam eder; bu kabul edilir, kod değiştirilmez. |
| Anlamlı (yapılandırılmış) kod | KRT-A4-80-500 | Koddan ürünün özellikleri okunur; varyantı çok olan ürünlerde düzen sağlar. | Uzar, her yeni özellikte kural genişler; değişen bir bilgi koda girmişse kod yanlış bilgi vermeye başlar. |
Emin değilseniz ikinci düzeni seçin. Anlamlı kodun cazibesi, koddan ürünü okuyabilmektir; ama ürünün adı zaten bunu yapar. Kodun görevi okunmak değil, ürünü karıştırmadan tanımlamaktır.
Stok kodu örnekleri
Farklı işlerde kategori ön eki + sıra düzeninin nasıl göründüğü. Kodlar ve ürünler yalnız örnektir:
| İş | Stok kodu | Ürün | Not |
|---|---|---|---|
| Kırtasiye | KRT-0001 | Copier A4 Fotokopi Kağıdı 80 g 500’lü | Ön ek + sıra; barkodlu üründe üretici barkodu da karta yazılır. |
| Hırdavat | HRD-0142 | Galvaniz vida 4×40 mm, 100’lü kutu | Ölçü koda değil ürün adına yazılır; aynı vidanın 4×50’si HRD-0143 olur. |
| Giyim | GYM-0027-KRM-M | Basic tişört, kırmızı, M beden | Ana model kodu + renk + beden eki; her renk-beden ayrı stoklandığı için ayrı koddur. |
| Yedek parça | YDK-0310 | Fren balatası (üretici parça no. 04465-XXXXX) | Üretici parça numarası ayrı alanda ya da ürün adında tutulur; iç kod kısa kalır. |
| Market / gıda | 8690000000000 (EAN-13) | Paketli ürün | Üretici barkodu zaten tekil koddur; ayrıca iç kod vermek gerekmez. Tartılı ve açık ürüne iç kod verilir. |
Varyantlı ürünlerde stok kodu
Rengi, bedeni ya da gramajı farklı olan ve ayrı stoklanan her ürün ayrı koddur. Tek kodda birlikte sayılan kırmızı ve mavi tişörtün hangisinin bittiği görünmez; sipariş kararı da yanlış verilir. İki yol vardır:
Her varyanta yeni sıra numarası. TSH-0012 kırmızı M, TSH-0013 kırmızı L. Kod kısa kalır, varyant bilgisi ürün adındadır. Varyant sayısı az olan işler için yeterlidir.
Ana kod + sabit ek. GYM-0027-KRM-M, GYM-0027-KRM-L, GYM-0027-MAV-M. Aynı modelin bütün varyantları kodda yan yana sıralanır. Ek kısaltmalarını (KRM, MAV, S, M, L) bir listede sabitleyin; aynı renk için iki farklı kısaltma kullanılırsa düzen dağılır.
Stok kodu nasıl oluşturulur? Altı adım
1. Kategori listesini çıkarın
Ürünlerinizi 5–15 ana gruba ayırın ve her gruba iki-üç harfli, Türkçe karakter içermeyen bir ön ek verin: KRT (kırtasiye), TMZ (temizlik), HRD (hırdavat). Grup sayısını küçük tutun; her küçük fark için yeni ön ek açmak kodu anlamlı-kod karmaşasına sürükler.
2. Basamak sayısını belirleyin
En kalabalık grubunuzda bugün kaç ürün var ve birkaç yıl içinde kaça çıkabilir, ona bakın. 1.000’in altında kalacaksa üç, 10.000’in altında kalacaksa dört basamak yeter. Basamak sayısını sonradan artırmak bütün kodları değiştirmek demektir; bir basamak fazla seçmek ucuzdur.
3. Varyant kuralını koyun
Aynı ürünün rengi, bedeni ya da gramajı ayrı stoklanıyorsa her biri ayrı koddur. Ya her varyanta yeni sıra numarası verin (TSH-0012, TSH-0013) ya da ana kodun sonuna sabit uzunlukta ek koyun (GYM-0027-KRM-M). Hangisini seçtiyseniz bütün ürünlerde onu kullanın.
4. Barkodlu ürünleri ayırın
Üretici barkodu olan ürünlerde barkod zaten tekil bir koddur; bu ürünler için ayrı iç kod vermek zorunlu değildir. İç kodu yalnız barkodsuz, tartılı ya da kendi ürettiğiniz ürünlere verin; hangi ürünlerin barkodlu olduğunu ayırmanın yolu barkodlu stok takibi rehberinde.
5. Kodları verin ve kural listesini yazın
Her grupta 0001’den başlayarak sırayla kod verin. Ön ek listesini ve her grupta kullanılan son numarayı tek bir yerde tutun; yeni ürün geldiğinde kodu o listeden alan tek bir kişi ya da tek bir kural olsun.
6. Etiketleyin ve karta işleyin
Kodu ürünün stok kartına yazın ve rafa ya da ürüne etiketini yapıştırın. Kodun yazıldığı kart alanlarının tamamı stok kartı nedir, nasıl açılır rehberinde.
Excel’de stok kodu oluşturma
Ürün listeniz Excel’deyse kodları tek formülle üretebilirsiniz. A sütununda ürün adı, B sütununda kategori ön eki (KRT, TMZ…) olsun. C2 hücresine şunu yazıp aşağı doğru çekin:
=B2&"-"&METNEÇEVİR(EĞERSAY($B$2:B2;B2);"0000")
Formül her ön eki kendi içinde saydığı için KRT’ler KRT-0001’den, TMZ’ler TMZ-0001’den numaralanır. İngilizce
Excel’de aynı formül =B2&"-"&TEXT(COUNTIF($B$2:B2,B2),"0000") şeklindedir.
Önemli: kodlar oluştuktan sonra C sütununu kopyalayıp değer olarak yapıştırın. Formül olarak kalan kod, listeye araya satır eklendiğinde, satır silindiğinde ya da sıralama değiştiğinde kendiliğinden yeniden numaralanır ve dünkü KRT-0014 bugün başka bir ürünü gösterir. Kodları hazır sütunlarla tutmak için ücretsiz stok takip Excel şablonunu kullanabilirsiniz.
Dağınık kodlardan yeni düzene geçiş
Yıllardır farklı kişilerin farklı biçimde kod verdiği bir listeyi düzeltirken eski kodu silmeyin: listede eski kod sütununu bırakın ve yeni kodu yanına yazın. Geçişi bir sayım gününe denk getirin; yeni kodla açılan kartların başlangıç stoğu o sayımdan gelsin. Eski faturalarda ve tedarikçi yazışmalarında eski kod bir süre daha geçeceği için eski-yeni eşleştirme listesini saklayın. Sayım gününün düzeni depo sayımı nasıl yapılır rehberinde.
Ofisx’te stok kodu
Ofisx’in ürün ekleme formunda ayrı bir “stok kodu” alanı yoktur; ürünü tanımlayan kod Barkod alanıdır. Üretici barkodu olan üründe barkodu okutursunuz, barkodsuz ürüne verdiğiniz iç kodu (KRT-0001 gibi) aynı alana yazarsınız. Bir ürüne hem üretici barkodunu hem iç kodu tanımlamak için birden fazla barkod gerekir; bu Çoklu Barkod özelliğidir ve Premium’dadır. Kodlarını Excel’de hazırladığınız ürün listesini tek tek girmek yerine içe aktarabilirsiniz; kartlar açıldıktan sonra satış, mal kabul ve sayım o kodla okutularak yapılır.
Sık sorulan sorular
Stok kodu nedir?
Stok kodu, bir ürünü adından bağımsız ve tek başına tanımlayan kısa koddur. Satış, mal kabul, sayım ve raporlarda ürün adı yerine bu kod kullanılır; böylece aynı ürünün farklı yazılmış adları ayrı ürün gibi görünmez.
Stok kodu nasıl olmalı?
Tekil, kısa, sabit uzunlukta ve Türkçe karakter ya da boşluk içermeyen bir kod olmalıdır. Fiyat, tedarikçi ya da raf gibi değişebilen bilgi koda konmamalıdır. En yaygın ve dengeli düzen kategori ön eki ile sıra numarasıdır: KRT-0001.
Stok kodu ile barkod aynı şey mi?
Aynı işi görürler ama kaynakları farklıdır. Barkod çoğu zaman üreticinin ürüne verdiği ve ambalajda basılı olan koddur; stok kodu işletmenin kendi verdiği koddur. Barkodu olan üründe barkod stok kodu yerine kullanılabilir; barkodu olmayan ürüne iç kod verilir ve istenirse o kodun barkod etiketi basılır.
Stok kodu muhasebedeki hesap kodu mu?
Hayır. Stok kodu tek bir ürünü tanımlar; muhasebedeki hesap kodu ise stokların bütününün izlendiği hesabı gösterir. Hesap planıyla ilgili sorular için mali müşavirinize danışın; stok kodu düzenini depo ve satış tarafının ihtiyacına göre kendiniz belirlersiniz.
Stok kodu kaç haneli olmalı?
Ön ekten sonraki sıra numarası, en kalabalık ürün grubunuzun birkaç yıl sonraki büyüklüğüne yetecek kadar olmalıdır: 1.000 ürünün altı için üç, 10.000 ürünün altı için dört hane. Ön ek dahil toplam uzunluğu sekiz-on karakterde tutmak elle girişte hatayı azaltır.
Aynı ürün farklı tedarikçiden gelirse ayrı stok kodu mu verilir?
Hayır. Ürün aynıysa kodu da aynıdır; tedarikçi koda yazılmaz. Tedarikçiye göre ayrı kod açmak aynı ürünün stoğunu ikiye böler ve biri biterken öbürü rafta duruyor görünür.
Excel’de stok kodu otomatik nasıl oluşturulur?
Kategori ön ekini bir sütuna yazıp METNEÇEVİR ve EĞERSAY işlevlerini birleştiren tek bir formülle her ön eki kendi içinde 0001’den numaralayabilirsiniz; formülün kendisi Excel’de stok kodu oluşturma bölümünde. Kodlar oluşunca sütunu kopyalayıp değer olarak yapıştırın; aksi hâlde satır silinir ya da sıralanırsa kodlar kendiliğinden değişir.
Son güncelleme: 2026-09-30
Kodla ve barkodla giriş-çıkış uygulamada
Kodu bir kez karta yazın; satış, mal kabul ve sayım o kodla okutulsun.
Kodlu ürün listenizi içe aktarın
Ücretsiz hesap açın, Excel’de kodladığınız ürün listesini içe aktarın; stok kartlarınız dakikalar içinde hazır olsun.