Anbar sayımı necə aparılır?
Anbar sayımı, anbardakı hər məhsulun fiziki sayını rəf ardıcıllığı ilə tək-tək sayıb qeydlərdəki (proqramdakı və ya Excel-dəki) miqdarla müqayisə etmək və çıxan fərqi səbəbi ilə birlikdə qeydə almaqdır. Düzgün nəticə verən sayımın üç şərti var: sayım zamanı anbara mal girib-çıxmaması, sayan şəxsin sistem miqdarını görməməsi (kor sayım) və fərq çıxan məhsulun ikinci dəfə saydırılması.
Aşağıdakı altı addım, tək anbarlı kiçik biznesdə də, bir neçə rəf sistemi olan anbarda da eyni ardıcıllıqla tətbiq olunur.
1. Sayım gününü seçin və hərəkəti dayandırın
Sayım anbarın dayandığı bir anda aparılır. Bağlanışdan sonranı və ya həftə sonunu seçin; mal qəbulunu və göndərişi sayım bitənə qədər dayandırın. Rampada gözləyən malı sayım sahəsindən kənara ayırıb "sayılmayacaq" deyə etiketləyin — sayımda çıxan fərqlərin ən geniş yayılmış səbəbi sayım davam edərkən girən və ya çıxan maldır.
2. Anbarı sayıma hazırlayın
Eyni məhsulun səpələndiyi rəfləri birləşdirin, açıq qutunu bağlayın, rəf etiketlərinin oxunaqlı olduğundan əmin olun. Anbarı dəhliz-rəf-xana ardıcıllığı ilə zonalara bölüb hər zonanı bir nəfərə verin; beləliklə heç bir rəf iki dəfə və ya heç sayılmamış qalmır.
3. Kor sayım siyahısı çıxarın
Siyahıda məhsul kodu, adı, rəf ünvanı və boş "sayılan say" sütunu olsun; sistem miqdarını siyahıya yazmayın. Sistem miqdarını görən şəxs saymaq əvəzinə təsdiqləməyə meyllidir. Bu üsula kor sayım deyilir və sayımın dəqiqliyini ən çox artıran yeganə addımdır.
4. Rəfləri ardıcıllıqla sayın
Zona-zona, rəf ardıcıllığı ilə irəliləyin; anbarda məhsul axtarmaq üçün gəzməyin. Barkodlu məhsullarda telefonun kamerası ilə skan etmək əllə yazmaqdan həm sürətli, həm də xətasızdır. Sayan və yazan iki nəfər işləyirsə, sayı ucadan təkrar etdirin.
5. Fərqləri tapın, fərqli çıxanı ikinci dəfə saydırın
Sayılan miqdarları sistemə daxil edin və sistem miqdarı ilə müqayisə edin. Fərq çıxan hər məhsulu ilk sayandan başqa biri yenidən saysın. Fərqlərin böyük hissəsi real itki deyil, yanlış rəfə qoyulmuş və ya iki ayrı kodla açılmış eyni məhsuldur.
6. Fərqin səbəbini yazın və qalığı düzəldin
İkinci sayımdan sonra qalan fərqi sistemə işləyin, amma əvvəlcə səbəbini qeyd edin: sınma/itki, yanlış göndəriş, qeydə alınmamış satış, oğurluq. Səbəbi yazılmayan düzəliş eyni fərqin gələcək sayımda təkrar çıxmasının qarşısını almır. Fərqin bir hissəsi “sınmışdı, yazılmayıb” deyə izah olunursa, problem sayımda deyil, itki qeydindədir; itkini baş verdiyi gün qeyd etməyi fire nədir, fire qeydi necə aparılır bələdçisində izah etdik. Nəhayət, sayımın kimlər tərəfindən, hansı gün və saatlarda aparıldığını və çatışmazlıq-artıqlıq nəticəsini sayım komandasına imzalatacağınız sənədə keçirin; nəticə xülasəsini məhsul siyahısından avtomatik dolduran pulsuz qalıq sayım aktı nümunəsi var.
Tam sayım, yoxsa dövri sayım?
İki üsul bir-birinin alternativi deyil, tamamlayıcısıdır:
| Məsələ | Tam sayım | Dövri (qismən) sayım |
|---|---|---|
| Əhatə | Anbardakı bütün məhsullar | Seçilmiş məhsul qrupu və ya zona |
| Tezlik | İldə ən azı bir dəfə | Ayda bir və ya həftədə bir |
| Anbarın vəziyyəti | Hərəkət dayanır | Anbar işləməyə davam edir |
| Nəyə yarayır | İl sonu real inventar dəyəri | Fərqi böyüməmiş tutmaq |
| Xərci | Yüksək: iş dayanır | Aşağı: gündəlik axına yayılır |
Dövri sayımda hansı məhsulla başlayacağınızı seçərkən dəyəri yüksək və sürətlə dövr edən məhsulları önə çəkin; dövriyyəni əsasən onlar daşıyır.
Qalıq dəqiqlik faizini hesablayın
Sayımın səmərəli olub-olmadığını tək bir rəqəmlə izləyə bilərsiniz:
Qalıq dəqiqlik faizi = (fərqsiz çıxan məhsul çeşidi ÷ sayılan ümumi məhsul çeşidi) × 100
500 çeşid saydınız və 465-i qeydlərlə tam üst-üstə düşdüsə, dəqiqlik faiziniz 93%-dir. Bu faizi hər sayımda yazın; məqsəd müəyyən bir rəqəmə çatmaq deyil, faizin sayımdan sayıma yüksəlməsidir. Faiz düşürsə, problem sayım üsulunda deyil, gündəlik daxilolma-çıxış qeydlərindədir — anbar qalıq uçotunun quraşdırılmasını yenidən nəzərdən keçirin.
Sayımı asanlaşdıran şey: hazırlıq
Sayımın uzun çəkməsinin səbəbi adətən saymaq deyil, məhsul axtarmaqdır. Rəfləri ünvanlamaq, hər məhsula unikal kod vermək və kritik səviyyələri müəyyən etmək sayım gününü qısaldır. Kritik səviyyəni kritik qalıq kalkulyatoru ilə tapa, sayımı Excel-də aparacaqsınızsa pulsuz anbar sayım şablonunu yükləyə bilərsiniz.
Sayımı proqramla aparırsınızsa, iş qısalır: barkodu skan edirsiniz, sistem miqdarı ilə sayılan miqdar yan-yana gəlir, fərq və fərq məbləği hesablanır. Ekranların siyahısı xüsusiyyətlər səhifəsində, anbarda telefonla işləmək üçün mobil və veb versiyalarda.
Tez-tez verilən suallar
Anbar sayımı nə qədər çəkir?
Müddəti məhsul çeşidlərinin sayı müəyyən edir, ədəd yox. Barkod skan edərək sayan bir nəfər saatda təxminən 150-250 məhsul çeşidi irəliləyir; 1.000 çeşidlik anbar iki nəfərlə yarım gündə bitir. Rəf ünvanları etiketlənməyibsə, bu müddət iki qat ola bilər.
Kor sayım nədir?
Sayım siyahısında sistemdəki miqdarın göstərilməməsidir. Sayan şəxs rəfdə gördüyü sayı bilmədiyi rəqəmlə müqayisə etmədən yazır; bu, "yəqin ki, düz gəlir" deyib keçib getməyin qarşısını alır.
Tam sayım, yoxsa dövri sayım?
İkisi birlikdə istifadə olunur. İldə ən azı bir dəfə bütün anbarı əhatə edən tam sayım aparılır; sürətlə dövr edən və dəyəri yüksək məhsullarda ayda bir dövri (qismən) sayımla aradakı fərq böyüməmiş tutulur.
Sayım fərqi nə qədər normaldır?
Qəbul edilə bilən hədd əvəzinə öz göstəricinizi izləyin: dəqiqlik faiziniz hər sayımda yüksəlirsə, proses işləyir. Eyni məhsul ardıcıl fərq verirsə, problem sayımda deyil, həmin məhsulun daxilolma-çıxış qeydindədir.
Sayımı Excel ilə apara bilərəmmi?
Bəli. Məhsul siyahısını kod, ad, rəf və sayılan say sütunları ilə çıxarıb əllə doldura bilərsiniz; fərqi düsturla hesablayan hazır anbar sayımı Excel şablonu da var. Excel-in məhdudiyyəti budur: sayım davam edərkən eyni fayla iki nəfər daxil ola bilmir.
Sayımdan sonra nə etmək lazımdır?
Fərqləri səbəbləri ilə bağladıqdan sonra kritik qalıq səviyyələrini cari satış sürətinə görə yenidən hesablayın və növbəti dövri sayımın tarixini həmin gün təqvimə yazın. Sayım əlinizdəki qalıq dəyərini də dəqiqləşdirdiyi üçün qalığın dövr sürətini hesablamaq üçün ən düzgün andır.
Son yenilənmə: 2026-09-25
Tətbiqdə sayım ekranı
Sistem miqdarı, sayılan miqdar və fərq yan-yana.




İlk sayımınızı telefonla aparın
Pulsuz hesab açın, Excel siyahınızı idxal edin, rəfləri gəzərkən barkodu skan edin.