Depo raf adresleme nasıl yapılır?
Raf adresleme, depodaki her raf gözüne tekil bir ad verip bu adı hem rafın üstüne etiketlemek hem de ürün kaydına yazmaktır. En yaygın düzen üç seviyelidir — koridor-raf-kat — ve A-03-2 biçiminde okunur: A koridoru, 3. raf, 2. kat. Kurulumu dört fiziksel adım (harflendirme, numaralama, kat sırası, etiketleme) ve bir kayıt adımından oluşur.
Adresleme deponun düzenli görünmesi için değil, ürünü aramayı ortadan kaldırmak için yapılır. Adressiz depoda malı personelin hafızası bulur; o kişi izne çıktığında depo çalışmaz.
Adres nasıl okunur?
Üç seviyeli bir adresin her parçası tek bir soruyu yanıtlar:
| Parça | Ne anlatır | Örnek | Nasıl verilir |
|---|---|---|---|
| A | Koridor (ya da duvar) | A, B, C | Kapıdan girişe göre soldan sağa harf |
| 03 | Koridordaki kaçıncı raf | 01, 02, 03 | Giriş ucundan dibe doğru, iki haneli |
| 2 | Rafın kaçıncı katı (gözü) | 1, 2, 3 | Alttan üste |
Beş adımda raf adresleme
1. Koridorları harflendirin
Depoya kapıdan girildiğinde soldan sağa ilerleyerek her koridora bir harf verin: A, B, C. Harfi koridorun her iki ucundaki duvara ya da rafın başına, uzaktan okunacak büyüklükte yazın. Tek sıra rafı olan küçük depolarda koridor yerine duvarları harflendirmek de aynı işi görür (A duvarı, B duvarı). Harf seçerken depodaki bölüm adlarını kullanmayın — "Soğuk oda", "Kırtasiye" gibi adlar ürün grubu değiştiğinde anlamsızlaşır, harf değişmez.
2. Rafları numaralayın ve yönü sabitleyin
Her koridorda rafları giriş ucundan başlayarak 01, 02, 03 diye numaralayın. Numarayı iki haneli yazın: 3 yerine 03. Tek haneli yazarsanız liste sıralandığında 10 ile 2 yan yana düşer ve sayım listesi raf sırasını takip etmez. Sayma yönünü bir kez seçin (hep girişten dibe doğru) ve bütün koridorlarda aynı yönü koruyun; yönü koridordan koridora değiştirmek, yeni gelen personelin en sık yaptığı hatanın kaynağıdır.
3. Katları alttan üste sayın
Rafın katlarına (gözlerine) alttan başlayarak 1, 2, 3 verin. Alttan saymanın nedeni pratiktir: en alt kat her rafta vardır, en üst kat yoktur. Üstten saymaya başlarsanız dört katlı rafın 1’i ile üç katlı rafın 1’i farklı yükseklikte olur. Bu üç adımın sonunda adresiniz A-03-2 biçimini alır: A koridoru, 3. raf, 2. kat.
4. Etiketleyin — göz hizasına ve okunur boyda
Adres rafın üstünde fiziken yazmıyorsa adresleme yok demektir. Etiketi gözün doğal olarak düştüğü yere, kat kenarına yapıştırın; toz ve nem alan depolarda şeffaf bantla üzerini kapatın. Etiketi büyük yazın: iki metre öteden okunamayan bir etiket, personeli yine rafa kadar yürütür. Barkodlu etiket basabiliyorsanız basın — sayımda adresi okutmak, elle yazmaktan hem hızlı hem hatasızdır.
5. Adresi kayda yazın ve tek adres kuralını koruyun
Fiziksel adres, kayıtta karşılığı yoksa yalnız o rafı bilen kişiye yarar. Adresi ürün kaydına da geçirin ve şu kuralı koyun: bir ürün, bir adres. Aynı ürünü iki ayrı göze dağıtmak zorunda kalırsanız ikinci adresi de kayda yazın; yazmazsanız sayımda "bulunamadı" diye eksik görünen mal, aslında ikinci raftadır. Yeni ürün açıldığında adresi de aynı gün verin — adressiz açılan ürün, birkaç hafta içinde deponun ortak "şurada bir yerde" alanına düşer.
Raf adresleme örnekleri: kaç seviye gerekir?
Seviye sayısı deponun büyüklüğüne göre değişir. Kural şudur: ayırt etmeye yetecek en az seviyeyi kullanın. Fazladan seviye, her ürün açılışında doldurulmayan bir hane demektir.
| Depo | Adres biçimi | Örnek | Ne zaman seçilir |
|---|---|---|---|
| Tek sıra raflı küçük depo / dükkân arkası | Raf-kat | 03-2 | Koridor yok, raflar tek duvarda |
| Birkaç koridorlu orta depo | Koridor-raf-kat | A-03-2 | En yaygın kullanım |
| Göz içinde birden çok palet duran depo | Koridor-raf-kat-palet | A-03-2-01 | Aynı gözde farklı ürün bir arada |
| Birden fazla depolu işletme | Depo-koridor-raf-kat | D2-A-03-2 | Aynı ürün iki ayrı binada durabiliyor |
Hangi biçimi seçerseniz seçin, bütün depoda aynısını kullanın ve ayracı (tire, nokta, boşluk) değiştirmeyin. Yarısı A-03-2, yarısı A032 yazılan bir depoda adresler sıralanamaz ve arama çalışmaz.
Sabit adres mi, dinamik adres mi?
İki yöntem vardır ve seçim, deponun büyüklüğünden çok kayıt disiplininden çıkar.
| Konu | Sabit adres | Dinamik adres |
|---|---|---|
| Ürünün yeri | Değişmez, ezberlenir | Gelen mal boş göze konur |
| Raf alanı kullanımı | Boş göz beklerken durur | Daha verimli |
| Kayıt zorunluluğu | Kayıt gecikse de mal bulunur | Her hareket anında işlenmeli |
| Yeni personel | Listeyle hemen çalışır | Yalnız sistemle çalışabilir |
| Kime uygun | Küçük ve orta ölçekli depoların çoğu | Ürün çeşidi çok, kaydı aksamayan depolar |
Kaydı gün içinde aksatan bir depoda dinamik adres denemeyin: malın nerede olduğunu bilen tek kaynak sistemdir ve sistem eksikse mal fiilen kaybolur.
Hangi ürün hangi rafa?
Adres düzeni kurulduktan sonraki soru yerleşimdir. Üç kural yeterlidir. Hızlı dönen ürün kapıya yakın olsun: gün içinde en çok yürünen mesafe bu ürünler için yürünür. Sık toplanan ürün bel hizasında olsun: eğilmek ve merdivene çıkmak, toplama süresinin büyük kısmını yer. Ağır ürün alt katta olsun: hem güvenlik hem hız meselesidir.
Hangi ürünün hızlı döndüğüne tahminle karar vermeyin; ölçün. Bunu söyleyen oran stok devir hızıdır: devir hızı yüksek kalemleri kapıya alın, aylardır dönmeyenleri uzak gözlere çekin. Raf düzeni, yılda birkaç kez bu ölçüme göre gözden geçirilir.
Dört sık hata
Raf numarasını tek haneli yazmak. A-3-2 biçiminde yazılan adresler sıralandığında 10. raf 2. rafın yanına düşer ve sayım listesi raf sırasını takip etmez. Adresi ürün adına yazmak. “A4 Kağıt (A-03-2)” gibi bir ürün adı, ürün rafı değiştirdiğinde geçmiş kayıtları da yanlış gösterir. Etiketi bir kez yapıştırıp unutmak. Silinen, düşen, üstü kolilerle kapanan etiket yok sayılır; sayım günü etiket kontrolü listenin ilk maddesi olsun. Adresi olmayan “geçici” alan bırakmak. Deponun bir köşesinde adressiz bırakılan alan kalıcı olur ve sayım farklarının büyük kısmı oradan çıkar.
Adresi kayıtta nasıl tutarsınız?
Ofisx’in ürün kartında “raf” adında ayrı bir alan yoktur; adresi ürün koduna ya da ürün kategorisine yazarak takip edersiniz. Kod üzerinden yazmanın pratik bir faydası vardır: ürün listesi kod sırasına dizildiğinde raf sırasına da dizilmiş olur, sayım listesi kendiliğinden depo rotasına döner. Kategoriye yazmak ise koridor bazında filtreleme yapmayı kolaylaştırır.
Barkodla giriş-çıkış, kritik seviye ve sayım ekranlarının ne yaptığını özellikler sayfasında, depoda telefonla çalışmak için mobil ve web sürümlerine bakabilirsiniz. Adreslemeyi henüz kayıt düzeni kurmadan yapıyorsanız önce depo stok takibi nasıl yapılır rehberindeki beş adımı tamamlayın; adres, kaydı olmayan bir ürün için hiçbir şey ifade etmez. Yerleştirmenin depo yönetiminin dört sürecinden biri olduğunu ve diğerlerine nasıl bağlandığını depo yönetimi nedir rehberinde anlattık.
Sık sorulan sorular
Raf adresleme nedir?
Depodaki her raf gözüne tekil ve değişmeyen bir ad vermek, bu adı rafın üstüne etiketlemek ve ürün kaydında da göstermektir. Amacı malın nerede durduğunu aramaya gerek kalmadan söyleyebilmektir: adres verilmemiş depoda ürünü personelin hafızası bulur, adresli depoda liste bulur.
Raf adresleme nasıl yapılır?
Üç seviyeyle başlayın: koridora harf (A), rafa iki haneli numara (03), kata numara (2). Ortaya A-03-2 biçiminde bir adres çıkar. Adresi rafa etiketleyin ve ürün kaydına yazın. Depo büyüdükçe seviye eklersiniz; baştan dört-beş seviyeli bir düzen kurmak, kullanılmayan bir karmaşıklık üretir.
Raf adresleme örnekleri nasıl olmalı?
A-03-2 (koridor-raf-kat) küçük ve orta depolar için en yaygın olanıdır. Tek sıra rafı olan çok küçük depolarda A-03 (raf-kat) yeterlidir. Palet bazlı çalışan büyük depolarda A-03-2-01 gibi dördüncü bir seviye (göz içindeki palet sırası) eklenir. Üçünde de kural aynıdır: seviyeler hep aynı sırayla ve hep aynı ayraçla yazılır.
Adreste harf mi rakam mı kullanmalı?
Karışmasınlar diye seviyeler farklı türde olsun: koridor harf, raf ve kat rakam. Hepsi rakam olursa (03-03-2) hangi hanenin ne olduğu okunurken ayırt edilmez. Harflerde I ve O kullanmayın; 1 ve 0 ile karıştırılırlar.
Sabit adres mi, dinamik adres mi?
Küçük ve orta ölçekli depolarda sabit adres (her ürünün değişmeyen bir yeri olması) neredeyse her zaman doğru seçimdir: personel yeri ezberler, sayım hızlanır, yeni gelen liste ile çalışır. Dinamik adres (gelen malın boş bulunan göze konup adresinin kayda yazılması) raf alanını daha verimli kullanır ama her hareketin anında ve istisnasız sisteme işlenmesini zorunlu kılar. Kaydı gün içinde aksatan bir depoda dinamik adres, malı tamamen kaybettirir.
Hangi ürün hangi rafa konmalı?
Hızlı dönen ürünler kapıya ve sevkiyat alanına en yakın, bel hizasındaki gözlere; yavaş dönenler uzak ve yüksek gözlere konur. Ağır ürünler her zaman alt katlara yerleştirilir. Hangi ürünün hızlı döndüğünü tahminle değil ölçerek belirleyin: stok devir hızı tam olarak bunu söyleyen orandır.
Raf adreslemesi sayımı nasıl etkiler?
En görünür faydası sayımdadır. Sayım listesi raf adresine göre sıralandığında ekip depoyu bir kez baştan sona tarayarak bitirir; adres yoksa aynı raf iki kez sayılır, bir başkası hiç sayılmaz. Sayım gününün hazırlığını depo sayımı nasıl yapılır rehberinde anlattık.
Ofisx’te raf adresi için ayrı bir alan var mı?
Ürün kartında “raf” adında ayrı bir alan yoktur; adresi ürün koduna (RAF-A032-… gibi) ya da ürün kategorisine yazarak takip edersiniz. Kod üzerinden yazdığınızda ürün listesi kod sırasına dizildiğinde raf sırasına da dizilmiş olur.
Son güncelleme: 2026-09-16
Adreslenen ürünler programda
Ürün kartı, barkodla giriş-çıkış ve sayım ekranları.
Adresi kayda bağlayın
Ücretsiz hesap açın, Excel listenizi içe aktarın ve adresleri ürün kodlarına geçirin.