กำหนดตำแหน่งชั้นวางในคลังสินค้าอย่างไร?
การกำหนดที่อยู่ชั้นวางคือการตั้งชื่อที่ไม่ซ้ำกันให้กับช่องวางแต่ละช่องในคลัง แล้วติดป้ายชื่อนั้นไว้บนชั้นและบันทึกลงในข้อมูลสินค้าด้วย รูปแบบที่พบบ่อยที่สุดมีสามระดับ คือ ทางเดิน-ชั้น-ระดับ และอ่านเป็นรูปแบบ A-03-2 หมายถึงทางเดิน A ชั้นที่ 3 ระดับที่ 2 การตั้งค่าประกอบด้วยขั้นตอนทางกายภาพสี่ขั้น (กำหนดตัวอักษร ใส่หมายเลข เรียงลำดับระดับ ติดป้าย) และขั้นตอนการบันทึกอีกหนึ่งขั้น
การกำหนดที่อยู่ไม่ได้ทำเพื่อให้คลังดูเป็นระเบียบ แต่เพื่อขจัดการเสียเวลาค้นหาสินค้า ในคลังที่ไม่มีที่อยู่ ความจำของพนักงานคือสิ่งที่หาสินค้าเจอ และเมื่อคนนั้นลาพักร้อน คลังก็ทำงานไม่ได้
อ่านที่อยู่อย่างไร
แต่ละส่วนของที่อยู่สามระดับตอบคำถามเพียงข้อเดียว:
| ส่วน | หมายถึงอะไร | ตัวอย่าง | กำหนดอย่างไร |
|---|---|---|---|
| A | ทางเดิน (หรือผนัง) | A, B, C | ตัวอักษรเรียงจากซ้ายไปขวาเมื่อเดินเข้าจากประตู |
| 03 | ชั้นที่เท่าไรในทางเดิน | 01, 02, 03 | จากปลายทางเข้าไปจนถึงด้านใน ใช้เลขสองหลัก |
| 2 | ระดับที่เท่าไรของชั้น (ช่องวาง) | 1, 2, 3 | จากล่างขึ้นบน |
กำหนดที่อยู่ชั้นวางใน 5 ขั้นตอน
1. กำหนดตัวอักษรให้ทางเดิน
เมื่อเดินเข้าคลังจากประตู ให้ไล่จากซ้ายไปขวาและกำหนดตัวอักษรให้แต่ละทางเดิน: A, B, C เขียนตัวอักษรไว้ที่ผนังหรือหัวชั้นทั้งสองปลายของทางเดิน ขนาดใหญ่พอให้อ่านได้จากระยะไกล ในคลังเล็กที่มีชั้นวางแถวเดียว การกำหนดตัวอักษรให้ผนังแทนทางเดินก็ใช้ได้เหมือนกัน (ผนัง A ผนัง B) เวลาเลือกตัวอักษรอย่าใช้ชื่อแผนกในคลัง ชื่ออย่าง “ห้องเย็น” หรือ “เครื่องเขียน” จะไม่มีความหมายเมื่อกลุ่มสินค้าเปลี่ยน ส่วนตัวอักษรไม่เปลี่ยน
2. ใส่หมายเลขชั้นและกำหนดทิศทางให้คงที่
ในแต่ละทางเดิน ให้ใส่หมายเลขชั้นเป็น 01, 02, 03 โดยเริ่มจากปลายทางเข้า เขียนหมายเลขเป็นสองหลัก: 03 แทน 3 ถ้าเขียนหลักเดียว เมื่อเรียงรายการ 10 จะมาอยู่ติดกับ 2 และรายการนับสต็อกจะไม่ตามลำดับชั้น ให้เลือกทิศทางการนับครั้งเดียว (จากทางเข้าไปด้านในเสมอ) และใช้ทิศทางเดียวกันในทุกทางเดิน การเปลี่ยนทิศทางจากทางเดินหนึ่งไปอีกทางเดินหนึ่งคือที่มาของความผิดพลาดที่พนักงานใหม่ทำบ่อยที่สุด
3. นับระดับจากล่างขึ้นบน
ให้หมายเลข 1, 2, 3 แก่ระดับ (ช่อง) ของชั้นโดยเริ่มจากล่าง เหตุผลที่นับจากล่างเป็นเรื่องปฏิบัติ คือระดับล่างสุดมีอยู่ในทุกชั้น แต่ระดับบนสุดไม่ได้มีในทุกชั้น ถ้าเริ่มนับจากบน ระดับ 1 ของชั้นสี่ระดับกับระดับ 1 ของชั้นสามระดับจะอยู่ที่ความสูงต่างกัน เมื่อจบสามขั้นตอนนี้ ที่อยู่ของคุณจะอยู่ในรูปแบบ A-03-2 คือทางเดิน A ชั้นที่ 3 ระดับที่ 2
4. ติดป้าย — ระดับสายตาและขนาดที่อ่านได้
ถ้าที่อยู่ไม่ได้เขียนไว้บนชั้นจริง ก็เท่ากับไม่มีการกำหนดที่อยู่ ให้ติดป้ายตรงจุดที่สายตาตกตามธรรมชาติ คือที่ขอบของแต่ละระดับ และในคลังที่มีฝุ่นและความชื้นให้ปิดทับด้วยเทปใส เขียนป้ายให้ตัวใหญ่ ป้ายที่อ่านไม่ออกจากระยะสองเมตรก็ยังทำให้พนักงานต้องเดินไปถึงชั้น ถ้าพิมพ์ป้ายบาร์โค้ดได้ก็ควรพิมพ์ เพราะการสแกนที่อยู่ตอนนับสต็อกทั้งเร็วกว่าและไม่ผิดพลาดเหมือนการเขียนด้วยมือ
5. บันทึกที่อยู่ลงในระบบและรักษากฎหนึ่งที่อยู่ต่อหนึ่งสินค้า
ที่อยู่จริงที่ไม่มีคู่ในระบบมีประโยชน์แค่กับคนที่รู้จักชั้นนั้นเท่านั้น ให้บันทึกที่อยู่ลงในข้อมูลสินค้าด้วย และตั้งกฎว่า หนึ่งสินค้า หนึ่งที่อยู่ ถ้าจำเป็นต้องแยกสินค้าเดียวกันไว้สองช่อง ให้บันทึกที่อยู่ที่สองลงในระบบด้วย ถ้าไม่บันทึก สินค้าที่ตอนนับสต็อกดูเหมือนขาดไปเพราะ “ไม่พบ” จริงๆ แล้วอยู่ที่ชั้นที่สอง เมื่อเปิดสินค้าใหม่ให้กำหนดที่อยู่ในวันเดียวกัน สินค้าที่เปิดโดยไม่มีที่อยู่จะตกไปอยู่ในพื้นที่ส่วนกลาง “อยู่แถวนั้นแหละ” ของคลังภายในไม่กี่สัปดาห์
ตัวอย่างการกำหนดที่อยู่ชั้นวาง: ต้องมีกี่ระดับ
จำนวนระดับแปรผันตามขนาดของคลัง กฎคือ ใช้ระดับให้น้อยที่สุดเท่าที่พอจะแยกแยะได้ ระดับที่เกินมาหมายถึงช่องที่ต้องกรอกทุกครั้งที่เปิดสินค้าแต่ไม่ได้ใช้งาน
| คลังสินค้า | รูปแบบที่อยู่ | ตัวอย่าง | เลือกเมื่อใด |
|---|---|---|---|
| คลังเล็กที่มีชั้นแถวเดียว / ห้องหลังร้าน | ชั้น-ระดับ | 03-2 | ไม่มีทางเดิน ชั้นวางอยู่ที่ผนังเดียว |
| คลังขนาดกลางที่มีหลายทางเดิน | ทางเดิน-ชั้น-ระดับ | A-03-2 | ใช้กันแพร่หลายที่สุด |
| คลังที่มีหลายพาเลทในหนึ่งช่อง | ทางเดิน-ชั้น-ระดับ-พาเลท | A-03-2-01 | สินค้าต่างชนิดอยู่รวมกันในช่องเดียว |
| ธุรกิจที่มีหลายคลัง | คลัง-ทางเดิน-ชั้น-ระดับ | D2-A-03-2 | สินค้าเดียวกันอาจอยู่ในสองอาคารที่ต่างกัน |
ไม่ว่าจะเลือกรูปแบบใด ให้ใช้รูปแบบเดียวกันทั้งคลัง และอย่าเปลี่ยนตัวคั่น (ขีด จุด หรือเว้นวรรค) ในคลังที่ครึ่งหนึ่งเขียน A-03-2 อีกครึ่งเขียน A032 จะเรียงลำดับที่อยู่ไม่ได้และการค้นหาก็ใช้ไม่ได้
ที่อยู่แบบคงที่หรือแบบพลวัต
มีสองวิธี และการเลือกขึ้นอยู่กับระเบียบวินัยในการบันทึกข้อมูลมากกว่าขนาดของคลัง
| หัวข้อ | ที่อยู่แบบคงที่ | ที่อยู่แบบพลวัต |
|---|---|---|
| ตำแหน่งของสินค้า | ไม่เปลี่ยน จดจำได้ | สินค้าที่เข้ามาวางในช่องว่าง |
| การใช้พื้นที่ชั้นวาง | ช่องว่างยังคงว่างรอสินค้า | มีประสิทธิภาพกว่า |
| ข้อบังคับด้านการบันทึก | แม้บันทึกล่าช้าก็ยังหาสินค้าเจอ | ทุกการเคลื่อนไหวต้องบันทึกทันที |
| พนักงานใหม่ | ทำงานได้ทันทีด้วยรายการ | ทำงานได้เฉพาะกับระบบ |
| เหมาะกับใคร | คลังขนาดเล็กและขนาดกลางส่วนใหญ่ | คลังที่มีสินค้าหลากหลายและบันทึกข้อมูลไม่สะดุด |
อย่าลองใช้ที่อยู่แบบพลวัตในคลังที่การบันทึกข้อมูลสะดุดระหว่างวัน เพราะแหล่งเดียวที่รู้ว่าสินค้าอยู่ที่ไหนคือระบบ และถ้าระบบไม่ครบ สินค้าก็หายไปจริงๆ
สินค้าไหนควรวางชั้นไหน
เมื่อวางระบบที่อยู่แล้ว คำถามถัดไปคือการจัดวาง กฎสามข้อก็เพียงพอ สินค้าที่หมุนเร็วให้อยู่ใกล้ประตู: ระยะทางที่เดินมากที่สุดในแต่ละวันคือระยะของสินค้าเหล่านี้ สินค้าที่หยิบบ่อยให้อยู่ระดับเอว: การก้มและการปีนบันไดกินเวลาส่วนใหญ่ของการหยิบสินค้า สินค้าหนักให้อยู่ชั้นล่าง: เป็นทั้งเรื่องความปลอดภัยและความเร็ว
อย่าตัดสินว่าสินค้าไหนหมุนเร็วด้วยการเดา ให้วัดจริง อัตราที่บอกเรื่องนี้คืออัตราหมุนเวียนสต็อก นำรายการที่มีอัตราหมุนเวียนสูงมาไว้ใกล้ประตู และย้ายสินค้าที่ไม่หมุนมาหลายเดือนไปไว้ช่องที่อยู่ไกล ควรทบทวนผังชั้นวางตามการวัดนี้ปีละหลายครั้ง
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย 4 อย่าง
เขียนหมายเลขชั้นเป็นเลขหลักเดียว ที่อยู่ที่เขียนเป็น A-3-2 เมื่อเรียงลำดับ ชั้นที่ 10 จะตกมาอยู่ติดชั้นที่ 2 และรายการนับสต็อกจะไม่ตามลำดับชั้น เขียนที่อยู่ไว้ในชื่อสินค้า ชื่อสินค้าอย่าง “กระดาษ A4 (A-03-2)” เมื่อสินค้าย้ายชั้น ก็ทำให้ประวัติเก่าแสดงผิดไปด้วย ติดป้ายครั้งเดียวแล้วลืม ป้ายที่ลบเลือน หลุด หรือถูกลังบังจะไม่มีใครสนใจ ให้การตรวจป้ายเป็นข้อแรกของรายการในวันนับสต็อก ปล่อยพื้นที่ “ชั่วคราว” ที่ไม่มีที่อยู่ พื้นที่ที่ปล่อยให้ไม่มีที่อยู่ตรงมุมใดมุมหนึ่งของคลังจะกลายเป็นถาวร และส่วนใหญ่ของผลต่างจากการนับสต็อกจะมาจากที่นั่น
เก็บที่อยู่ไว้ในระบบอย่างไร
ในการ์ดสินค้าของ Ofisx ไม่มีช่องแยกชื่อ “ชั้น” คุณติดตามที่อยู่โดยเขียนไว้ในรหัสสินค้าหรือหมวดหมู่สินค้า การเขียนผ่านรหัสมีประโยชน์ในทางปฏิบัติ เมื่อรายการสินค้าเรียงตามรหัส ก็จะเรียงตามลำดับชั้นไปด้วย และรายการนับสต็อกจะวนตามเส้นทางของคลังโดยอัตโนมัติ ส่วนการเขียนไว้ในหมวดหมู่ทำให้กรองตามทางเดินได้ง่ายขึ้น
หากต้องการทราบว่าหน้าจอการเข้า-ออกด้วยบาร์โค้ด ระดับวิกฤต และการนับสต็อกทำอะไรได้บ้าง ดูได้ที่หน้าฟีเจอร์ และสำหรับการทำงานในคลังด้วยโทรศัพท์ ดูที่เวอร์ชันมือถือและเว็บ หากคุณกำหนดที่อยู่ก่อนที่จะวางระบบบันทึกข้อมูล ให้ทำตามห้าขั้นตอนในคู่มือวิธีติดตามสต็อกคลังสินค้าก่อน เพราะที่อยู่ไม่มีความหมายอะไรสำหรับสินค้าที่ไม่มีบันทึก ส่วนการจัดวางเป็นหนึ่งในสี่กระบวนการของการจัดการคลังสินค้า และเชื่อมโยงกับกระบวนการอื่นอย่างไร เราอธิบายไว้ในคู่มือการจัดการคลังสินค้าคืออะไร
คำถามที่พบบ่อย
การกำหนดที่อยู่ชั้นวางคืออะไร
คือการตั้งชื่อที่ไม่ซ้ำและไม่เปลี่ยนแปลงให้กับช่องวางแต่ละช่องในคลัง ติดป้ายชื่อนั้นไว้บนชั้น และแสดงไว้ในข้อมูลสินค้าด้วย เป้าหมายคือบอกได้ว่าสินค้าอยู่ที่ไหนโดยไม่ต้องค้นหา ในคลังที่ไม่มีที่อยู่ ความจำของพนักงานคือสิ่งที่หาสินค้าเจอ ในคลังที่มีที่อยู่ รายการคือสิ่งที่หาเจอ
กำหนดที่อยู่ชั้นวางอย่างไร
เริ่มด้วยสามระดับ: ตัวอักษรสำหรับทางเดิน (A) เลขสองหลักสำหรับชั้น (03) และเลขสำหรับระดับ (2) จะได้ที่อยู่ในรูปแบบ A-03-2 ติดป้ายที่อยู่บนชั้นและบันทึกลงในข้อมูลสินค้า เมื่อคลังขยายใหญ่ขึ้นค่อยเพิ่มระดับ การวางระบบสี่ถึงห้าระดับตั้งแต่แรกจะสร้างความซับซ้อนที่ไม่ได้ใช้
ตัวอย่างการกำหนดที่อยู่ชั้นวางควรเป็นอย่างไร
A-03-2 (ทางเดิน-ชั้น-ระดับ) เป็นรูปแบบที่ใช้กันแพร่หลายที่สุดสำหรับคลังขนาดเล็กและขนาดกลาง ในคลังเล็กมากที่มีชั้นแถวเดียว A-03 (ชั้น-ระดับ) ก็เพียงพอ ในคลังขนาดใหญ่ที่ทำงานแบบพาเลท จะเพิ่มระดับที่สี่ เช่น A-03-2-01 (ลำดับพาเลทในช่อง) ทั้งสามแบบใช้กฎเดียวกัน คือเขียนระดับต่างๆ ในลำดับเดิมและใช้ตัวคั่นเดิมเสมอ
ที่อยู่ควรใช้ตัวอักษรหรือตัวเลข
เพื่อไม่ให้สับสน ให้แต่ละระดับเป็นคนละชนิดกัน: ทางเดินเป็นตัวอักษร ชั้นและระดับเป็นตัวเลข ถ้าเป็นตัวเลขหมด (03-03-2) เวลาอ่านจะแยกไม่ออกว่าแต่ละหลักคืออะไร ในตัวอักษรอย่าใช้ I และ O เพราะจะสับสนกับ 1 และ 0
ที่อยู่แบบคงที่หรือแบบพลวัต
ในคลังขนาดเล็กและขนาดกลาง ที่อยู่แบบคงที่ (สินค้าแต่ละอย่างมีที่ประจำที่ไม่เปลี่ยน) เกือบจะเป็นตัวเลือกที่ถูกต้องเสมอ พนักงานจำตำแหน่งได้ การนับสต็อกเร็วขึ้น และคนใหม่ก็ทำงานได้ด้วยรายการ ที่อยู่แบบพลวัต (นำสินค้าที่เข้ามาไปวางในช่องที่ว่างแล้วบันทึกที่อยู่ลงระบบ) ใช้พื้นที่ชั้นวางอย่างมีประสิทธิภาพกว่า แต่บังคับให้ทุกการเคลื่อนไหวต้องถูกบันทึกลงระบบทันทีและไม่มีข้อยกเว้น ในคลังที่การบันทึกข้อมูลสะดุดระหว่างวัน ที่อยู่แบบพลวัตจะทำให้สินค้าหายไปโดยสิ้นเชิง
สินค้าไหนควรวางชั้นไหน
สินค้าที่หมุนเร็วให้วางในช่องระดับเอวที่อยู่ใกล้ประตูและพื้นที่จัดส่งมากที่สุด สินค้าที่หมุนช้าให้วางในช่องที่ไกลและสูง สินค้าหนักให้วางในชั้นล่างเสมอ อย่ากำหนดว่าสินค้าไหนหมุนเร็วด้วยการเดา ให้วัดจริง อัตราหมุนเวียนสต็อกคืออัตราที่บอกเรื่องนี้โดยตรง
การกำหนดที่อยู่ชั้นวางส่งผลต่อการนับสต็อกอย่างไร
ประโยชน์ที่เห็นชัดที่สุดอยู่ที่การนับสต็อก เมื่อรายการนับเรียงตามที่อยู่ชั้นวาง ทีมจะเดินตรวจคลังจากต้นจนจบเพียงรอบเดียว ถ้าไม่มีที่อยู่ ชั้นเดียวกันอาจถูกนับสองครั้ง ขณะที่อีกชั้นไม่ถูกนับเลย เราอธิบายการเตรียมวันนับสต็อกไว้ในคู่มือวิธีนับสต็อกคลังสินค้า
Ofisx มีช่องแยกสำหรับที่อยู่ชั้นวางไหม
ในการ์ดสินค้าไม่มีช่องแยกชื่อ “ชั้น” คุณติดตามที่อยู่โดยเขียนไว้ในรหัสสินค้า (เช่น RAF-A032-…) หรือหมวดหมู่สินค้า เมื่อเขียนผ่านรหัส รายการสินค้าที่เรียงตามรหัสก็จะเรียงตามลำดับชั้นไปด้วย
อัปเดตล่าสุด: 2026-09-16
สินค้าที่กำหนดที่อยู่แล้วในโปรแกรม
การ์ดสินค้า การเข้า-ออกด้วยบาร์โค้ด และหน้าจอนับสต็อก




เชื่อมที่อยู่เข้ากับระบบบันทึก
สมัครบัญชีฟรี นำเข้ารายการจาก Excel ของคุณ แล้วใส่ที่อยู่ลงในรหัสสินค้า